adwokat-szczecin-sąd

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania jest środkiem związanym z poddaniem sprawcy próbie i zapada w formie wyroku.

Orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania skutkuje odstąpieniem od skazania i ukarania sprawcy. Sąd orzeka o warunkowym umorzeniu postępowania karnego na okres próby trwający od roku do 3 lat. Okres próby biegnie od momentu uprawomocnienia się orzeczenia.

W przypadku warunkowego umorzenia postępowania, sąd może nałożyć na sprawcę szereg obowiązków (np. dozór, obowiązek odszkodowawczy, obowiązek przeproszenia pokrzywdzonego, zakaz prowadzenia pojazdów, powstrzymywanie się od nadużywania alkoholu, obowiązek poddanie się terapii uzależnień). W okresie próby sprawca powinien przede wszystkim przestrzegać obowiązującego porządku prawnego.

W jakich sytuacjach sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne?

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli zostaną spełnione łącznie wszystkie przesłanki określone w art. 66 kk:

      • wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne,
      • okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, 
      • sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne;
      • pozytywna prognoza kryminologiczna (właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz dotychczasowy sposób jego życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa),
      • popełnione przez sprawcę przestępstwo nie jest zagrożone karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej, przyznanie się do winy nie stanowi elementu koniecznego dla spełnienia ustawowych przesłanek warunkowego umorzenia postępowania (postanowienie SN z dnia 27 listopada 2003 r. o sygn. akt V KK 301/03). Niemniej jednak sąd musi mieć pewność co do okoliczności popełnienia zarzucanego czynu, natomiast sprawca musi wyrazić zgodę na warunkowe umorzenie postępowania.

Podjęcie warunkowo umorzonego postępowania karnego- możliwość odwołania środka probacyjnego

Jak wskazano na wstępie, w okresie próby sprawca powinien wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków oraz przestrzegać obowiązujących norm prawnych. Sankcją za niedotrzymanie w/w warunków może być odwołanie warunkowego umorzenia postępowania (podjęcie postępowania karnego).

  1. Przesłanki obligatoryjne. Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli:
      • sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany,
      • sprawca uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody, pomimo udzielenia sprawcy pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.
  1. Przesłanki fakultatywne. Sąd może podjąć postępowanie karne, jeżeli:
      • sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż przestępstwo umyślne, jeżeli uchyla się od dozoru, wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego, środka kompensacyjnego lub przepadku albo nie wykonuje zawartej z pokrzywdzonym ugody,
      • sprawca po wydaniu orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

Podjęcie warunkowo umorzonego postępowania może nastąpić z urzędu lub na wniosek oskarżyciela, pokrzywdzonego bądź ustanowionego kuratora sądowego. Na postanowienie o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania przysługuje zażalenie. W przypadku uprawomocnienia się postanowienia o podjęciu postępowania, wyrok o warunkowym umorzeniu postępowania karnego traci na aktualności. Sprawa rozpoznawana jest wówczas na zasadach ogólnych.

Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia ustanowionego okresu próby. 

Warunkowe umorzenie postępowania, a niekaralność

Warunkowe umorzenie postępowania nie jest skazaniem sprawcy za zarzucany mu czyn. Osoba, wobec której warunkowo umorzono postępowanie może uzyskać zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.

Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej w postępowaniu karnym, zapraszam do kontaktu z kancelarią adwokacką w Szczecinie.

Sanda Guzierowicz

adwokat Szczecin

< Powrót